Türk Telekom imtiyazında son tarih 1 Eylül

Son dönemde Türkiye telekom sektöründeki en büyük tartışmaların başında yer alan Türk Telekom’un imtiyaz sözleşmesinin yenilenip yenilenmeyeceği, Bilgi Teknolojileri ve İletişim Kurulu tarafından en geç 1 Eylül 2025 tarihine kadar karara bağlanıp, açıklanmak zorunda.

28 Şubat 2026 Cumartesi günü, Türk Telekom’un, imtiyaz sözleşmesi sona erecek. Bu imtiyaz sözleşmesi, Türk Telekom’a, Türkiye’nin sabit telekom altyapısını (fiber, bakır, sabit telefon hatları, ankesörlü telefonlar, aktif cihazlar vs) işletme hakkı veriyor.

Sözleşme gereği, Türk Telekom, imtiyaz sözleşmesinin sona ermesinden en geç bir yıl içerisinde, sözleşmesinin uzatılması yönünde BTK’ya talepte bulunmalı. BTK ise bu talebe istinaden imtiyazın uzatılıp uzatılmayacağı kararını, imtiyaz süresinin bitmesinden en geç 180 gün öncesinden yani 1 Eylül 2025’ten önce vermek zorunda.

Eğer Türk Telekom’un imtiyaz sözleşmesi yenilenmezse, Türk Telekom, sözleşmenin bittiği tarihte, işletmiş olduğu 482 bin kilometreden oluşan ve 33.2 milyon haneye ulaşan fiber altyapıyı, 17.4 milyon sabit erişim hattını, 36 binin üzerindeki ankesörlü telefon hattını, santralleri ve diğer tüm ekipmanları çalışır vaziyette, BTK’nın göstereceği kurum veya kuruluşa teslim etmek zorunda.

1 Eylül’den sonra hukuk savaşı başlar

Türk Telekom’un en büyük hissedarı Türkiye Varlık Fonu Genel Müdürü Salim Arda Ermut, 2022 yılının Ocak ayında TBMM görüşmeleri sırasında imtiyaz süresi ile ilgili durumun karmaşık olduğunu vurgulayarak değişen teknoloji ve hukuki şartlar nedeniyle, süre sonunda imtiyazın uzatılmaması ve devir zorunluluğu doğması durumunda, altyapı kapsamında “kimde, neyin kalacağının belli olmadığını”, bunun da ciddi bir hukuk savaşı anlamına geleceğini belirtmişti.

BTK’nın, vereceği kararda, Rekabet Kurulu’ndan da görüş alması ve bu kararı da göz önünde bulundurması gerekiyor.

Sözleşme şartlarını yeniden gözden geçirdiğimizde şeklen üç önemli unsur ön plana çıkıyor

Türk Telekom’un, en geç bir yıl önce (28 Şubat 2025) imtiyazın yenilenmesi için başvuru yapması

BTK’nın, Rekabet Kurulu’ndan görüş alması

BTK’nın sözleşme bitiminden en geç 180 gün önce karar vermiş olması

Türk Telekom, süresi içerisinde, 3 Ocak 2023’te BTK’yı imtiyaz süresinin uzatılması için başvuruda bulundu. BTK’nın, görüş almak için rekabet kuruluna bir başvuru yapıp yapmadığına ilişkin bilgi bende bulunmuyor.

BTK’nın sözleşme bitiminden en geç 180 gün önce (1 Eylül 2025) kararını açıklaması gerekiyor.

Bu şartlar sağlanmadan BTK’nın vereceği bir karar, hukuki tartışmaları ve hatta TVF Genel Müdürü Arda Ermut’un söylediği gibi bir hukuk savaşını da beraberinde getirecek.

Tek yetkili BTK’da işler yürümüyor

Her ne kadar imtiyaz süresi ile ilgili olarak başta Ulaştırma ve Altyapı Bakanı Abdülkadir Uraloğlu tarafından şimdiye kadar çeşitli açıklamalar yapılsa da, imtiyaz ile ilgili kararı verecek tek yetkili merci Bilgi Teknolojileri ve İletişim Kurulu. “Bağımsız” bir kurul olarak kararını verecek.

Ancak, BTK’da son dönemde işlerin yürümediği veya yeterince hızlı yürümediği de aşikar. En basitinden, ulusal veri takviminde belirtilen Elektronik Haberleşme Hizmetleri üç aylık pazar verileri raporunun Ocak-Mart arası dönemine ilişkin verileri bile Ağustos ayına geldiğimiz halde açıklayamadılar.

Her yıl Nisan ve Ekim ayında yeniden düzenlenen Mobil Hizmetler Azami Ücret Tarifeleri 1 Nisan ve 1 Ekim’de yürürlüğe girmeden kamuoyuna açıklanmak zorunda, bununla ilgili takvimi sürekli kaçırıyorlar ve hatta bazen açıklamıyorlar.

6 Şubat 2023’te meydana gelen “Asrın Felaketi” olarak adlandırılan depremlerde, telekom şiriketleri hakkında başlattıkları soruşturma henüz neticelendirilmedi.

Hal böyleyken, 1 Eylül’e kadar BTK’dan imtiyaza dair bir karar çıkmasının ihtimalini de gerçekçi düşünmek gerek.

İmtiyaz Kronolojisi

Sürekli olarak bir imtiyaz sözleşmesinden, görev sözleşmesinden bahsediliyor. Nedir bu imtiyaz sözleşmesi? Ne zaman çıkmıştır? Gelin birlikte bakalım.

Telekom sektörüne yönelik görev ve imtiyaz sözleşmeleri, tüm dünyada özelleştirme furyası ve telekom sektörlerinin liberalleştirilmesi çalışmaları kapsamında ortaya çıktı. Türkiye’de ise Türk Telekom’un özelleştirme tartışmalarının hararetli şekilde tartışıldığı ve Anayasa Mahkemesi’ne açılan, Türk Telekom’un özelleştirilmesinin engellenmesi davaları neticesinde Ulaştırma Bakanlığı ve o zaman bir kamu iktisadi kuruluşu olan Türk Telekom arasında bir görev sözleşmesi imzalandı.

28 Şubat 2001 tarihli ve 25 yıl süreli görev sözleşmesi tüm bu sözleşmelerin miladı oldu. (28 Şubat 2026’da sona eriyor)

Telekomünikasyon Kurulu’nun oluşturulması ve haberleşme kanunundaki değişiklik sonrası, Türk Telekom, daha önce Ulaştırma Bakanlığı ile imzaladığı görev sözleşmesini, Telekomünikasyon Kurumu (Şimdiki BTK) ile 11 Şubat 2002’de yeniledi.

Türk Telekom’un yüzde 55 hissesinin blok halinde satılması sonrasında ise kamu kurumu niteliğinden çıkan Türk Telekom, bu sefer bu sözleşmeyi “Telekomünikasyon Hizmetlerinin Yürütülmesine İlişkin İmtiyaz Sözleşmesi” adı altında 14 Kasım 2005’te yeniledi.

Ancak, Türk Telekom yetkilisi, sözleşmeyi imzalarken, sürenin sonunda bedelsiz devir zorunluluğu ile ilgili hükmüne “38/2.maddeye ilişkin her türlü haklarımızın saklı olduğunu beyan ederiz. Buna ilişkin beyanlarımız bilahare bildirilecektir” şerhi düştü.

Bu şerh, Danıştaya taşındı, Danıştay 13.Dairesi’nin 13.12.2006 tarihli kararı ile anılan şerh iptal edildi.

Sözleşme bir kez daha, 8 Haziran 2010 tarihinde BTK ve Türk Telekom arasında şerhsiz olarak yenilendi.