Türkiye'deki startup yatırımları, 2.6 milyar dolarla rekor kırdı

KPMG Türkiye M&A ve 212 ekiplerinin iş birliğiyle, Türkiye'deki girişim sermayesi piyasasının karşı karşıya olduğu temel eğilimleri, fırsatları ve zorlukları ortaya koymak amacıyla hazırlanan “Türkiye Startup Yatırımları” raporunun 2024 yılı sonuçları açıklandı.

Rapora göre küresel startup ekosistemi, son 7 yılın en düşük seviyesine gerileyen işlem sayısındaki hafif düşüşe rağmen, yatırımlardaki artışla 2024 yılında dayanıklı bir seyir izledi. Küresel çapta işlem sayısı yaklaşık yüzde 6 düşüşle 35 bin 685'e gerilese de işlem hacmi bir önceki yıla göre yaklaşık yüzde 7 artarak 368.3 milyar ABD Doları’na ulaştı.

2024 yılında startup dünyası; yapay zekâ, savunma teknolojileri, sağlık ve biyoteknoloji, siber güvenlik ve alternatif enerji gibi yükseliş trendindeki sektörlerin yanı sıra jeopolitik gerilimler, enflasyon ve faiz oranlarına ilişkin artan endişeler, değerleme ve çıkış stratejilerindeki zorluklar gibi etkenlerle şekillendi.

Küresel ekonomik belirsizlikler dünya genelinde girişimcilik faaliyetlerinde düşüşe yol açarken, Türkiye’de de benzer eğilimler yaşandı. Ancak Türkiye’nin startup ekosistemi, toplam yatırım miktarındaki artışla küresel trendlere kıyasla daha dirençli bir performans sergiledi.

Türk startup yatırımlarında hem işlem sayısında hem de işlem hacminde önemli bir artış kaydedildi. 2023’te 297 olan toplam işlem sayısı, 2024’te 331’e yükselirken açıklanan işlem hacmi 497 milyon ABD Doları’ndan 2.6 milyar ABD Doları’na çıkarak rekor seviyeye ulaştı.

“İşlem sayısında da pozitif ayrıştık”

KPMG Türkiye M&A Danışmanlık Hizmetleri Şirket Ortağı Özge İlhan Acar, araştırma sonuçlarını şöyle değerlendirdi: “2024, küresel ölçekte büyümenin yavaşladığı bir yıl oldu. ABD’deki başkanlık seçimleri, devam eden Rusya-Ukrayna savaşı ve Orta Doğu’daki jeopolitik gerginlikler küresel piyasalarda belirsizliğe yol açarak yatırımcıların temkinli hareket etmelerine neden oldu. Bu doğrultuda Türkiye girişim ekosistemi global trendlerle paralel bir trend izleyerek artış gösterse de artış oranı globale kıyasla rekor seviyedeydi. 2024’te toplam işlem hacmi bir önceki yıla kıyasla yaklaşık 2.1 milyar dolar artışla 2.6 milyar dolara çıktı. Bu artışın önemli etkenlerinden biri, Hepsiburada’nın 1.1 milyar dolar rekor bedelle Kazakistan menşeili Kaspi.kz’ye satılması oldu. Bu işlem hariç bakıldığındaki artış da azımsanacak gibi değil. Türkiye girişim ekosistemi işlem sayısında da 2023’teki 297 işleme kıyasla, 2024 yılında gerçekleşen 331 adet işlemle global ekosisteme kıyasla pozitif ayrıştı.”

“Finteklerin liderliği sürdü”

212 Kurucu Ortağı Ali Karabey’in yorumu ise şu şekilde: “2024 yılı Türkiye startup ekosisteminde önemli bir dönüm noktasıydı. Satın almalar ve ileri aşama yatırımlar, ekosistemin büyüklüğünü ve gelişen dinamizmini gösterdi. İşlem hacmi büyük oranda bu iki alan tarafından şekillendi.

Fintekler işlem sayısında liderliği sürdürürken, pazaryerleri de yatırımcıların ilgisini en fazla çeken alanlardan biri oldu. Hepsiburada'nın devri, Insider’ın aldığı büyük yatırım ve büyük çaplı yatırım turları, Türkiye'nin potansiyelini daha da pekiştiren önemli gelişmelerdi. Halka arzlar da ekosistemin daha geniş bir yatırımcı kitlesiyle buluşmasını sağladı.”

En büyük payı satın almalar ve ileri aşama yatırımlar oluşturdu

2024 yılında Türkiye startup ekosistemindeki işlem hacminin büyük bölümünü satın almalar ve ileri aşama yatırımlar oluşturdu. Bu oranlar sırasıyla yüzde 58 ve yüzde 29 olup toplamda yaratılan hacim yaklaşık 2.3 milyar dolara ulaştı. İşlem sayısı bakımındansa tohum aşama yatırımları 280 adetle dikkat çekti.

Hepsiburada satışıyla gelen rekor

İşlem sayısına göre fintek sektörü yıl içerisinde gerçekleşen 31 işlemle lider konumda yer aldı. Onu 28 işlemle biyoteknoloji, 25 işlemle yapay zekâ takip etti. Hizmet olarak yazılım (SaaS), oyun ve sağlık teknolojileri sektörleri de işlem adedi bakımından en aktif diğer dikeyler oldu.

İşlem hacmi bakımındansa Hepsiburada işleminin katkısıyla pazaryeri sektörü 1.2 milyar dolarla zirvede yer aldı. Onu 546 milyon dolar işlem hacmiyle SaaS takip etti.

Oyun dikeyi cazibesini koruyor

2024 yılında ekosisteme yatırım yapan global stratejik şirketler arasında Güney Koreli DoubleU Games, İsrail kökenli Moon Active ve Pakistanlı Game District bulunuyor. İşlem hacmi bakımından, Paxie Games’in DoubleU Games’e 67 milyon dolar bedelle satışı, Spyke Games’in Moon Active’den almış olduğu 50 milyon dolar tutarındaki erken aşama yatırımı, Grand Games ve Agave Games’in Birleşik Krallık kökenli Balderton Capital liderliğinde global finansal yatırımcılardan sırasıyla almış oldukları 30 milyon ve 18 milyon dolar tutarındaki erken aşama yatırımları dikeyin öne çıkan işlemleri arasında karşımıza çıkıyor.

Sektörde 2024 yılında gerçekleşen 20 işlemin 13’üne finansal yatırımcılar liderlik ettiğinden, sektöre dengeli bir sermaye akışı olduğunu ve sektörün yatırımcı evreni nezdinde de cazibesini koruduğunu söylemek mümkün. Türkiye’deki girişimcilik ekosistemi, bugüne kadar gerçekleşen başarılı çıkışlarla yatırımcı ilgisini canlı tutarken, genç yeteneklerin bu alana yönelmesine de katkı sağlıyor.

Yurt dışı ve diyaspora işlemlerinde hareketlilik arttı

Yurt dışı startup işlemlerinde gerçekleşen en büyük işlem, BAE merkezli NEOPAY'in yüzde 65 hissesinin Türk fintek şirketi Dgpays ve Bahreyn merkezli Arcapita Group Holdings tarafından 250 milyon ABD doları bedelle ortaklaşa satın alınması oldu. Bu işlem, Dgpays’in güçlü bölgesel bir fintek ekosistemi oyuncusu olmasında önemli bir adım olarak değerlendiriliyor.

Diaspora işlemlerindeki en büyük tutar ise Türk girişimci Oğuzhan Atay'ın kurucuları arasında yer aldığı ABD merkezli sağlık teknolojileri girişimi BillionToOne’ın kalabalık bir yatırımcı grubundan aldığı 130 milyon dolar tutarındaki ileri aşama yatırım oldu. BillionToOne'ın bu yatırımla ana hedefi, moleküler teşhislerde kullanılan teknolojileri geliştirerek prenatal tarama ve onkoloji teşhislerini daha doğru, hassas ve erişilebilir hale getirerek sağlık hizmetlerindeki standartları yükseltmek.

TÜRKİYE GİRİŞİM SERMAYESİ EKOSİSTEMİNDE 2024’TE GERÇEKLEŞEN EN BÜYÜK 10 İŞLEM