Türkiye fintek ekosistemi artık milyar dolarları konuşuyor

PSM // ÖZEL HABER

Türkiye Ödeme ve Elektronik Para Kuruluşları Birliği (TÖDEB), ödeme ve elektronik para sektörünün güncel durumunu ve geleceğe yönelik öngörülerini içeren 2022-2023 Dönemi Sektör Raporu’nu yayınladı. Rapor, Türkiye fintek ekosistemindeki gelişmeleri sayısal verilerle ortaya koyarak sektörün büyüme potansiyelini ve geleceğe dair yol haritasını sunuyor.

Küresel ve yerel gelişmeler doğrultusunda kapsamlı bir analiz içeren raporda, salgın sonrası toparlanma ile ödeme hizmetleri ve elektronik para kullanımında kaydedilen artışlar detaylı olarak ele alınıyor, sektör oyuncularının performansı sayısal verilerle değerlendiriliyor. Rapor aynı zamanda, yeni iş modelleri ve yatırımlarla birlikte Türkiye fintek ekosisteminin küresel rekabet gücünü artırdığını vurguluyor.

TÖDEB Yönetim Kurulu Başkanı Ufuk Bilgetekin, raporla ilgili “Sektörümüzün gelişimini verilerle ortaya koymanın, sektör oyuncularının pazarda kendini doğru konumlandırabilmesi, sektörün bilinirliğinin artırılması ve yeni yatırımcıların sektöre çekilmesi açısından çok değerli olduğunu düşünüyorum. Bu noktada TÖDEB olarak sektörün gelişimine destek olmak adına sektör raporunu kamuoyuyla paylaşıyoruz. Raporda sektörün gelişmesinde en etkili temel oyuncular sıralamasında regülatörlerden sonra TÖDEB’in yer alması da sağlıklı ve sürdürülebilir bir sektörel büyüme için üstlendiğimiz misyonun önemine işaret ediyor” değerlendirmesini yaptı.

Nasıl hazırlandı?

Sektör raporu, TÖDEB Veri Transfer Sistemi (TVTS) üzerinden TÖDEB üyesi ödeme ve elektronik para kuruluşlarından alınan veriler ışığında hazırlandı. Bu yönüyle rapor, sektör oyuncularına faaliyet performanslarını değerlendirme imkânı sunarken yatırımcılar için de stratejik bilgiler sağlıyor.

5 sektör oyuncusuyla yapılan derinlemesine görüşme ve 50 sektör oyuncusuyla yapılan kantitatif görüşme sonucu elde edilen değerlendirmeler de raporda yer buluyor. Bu değerlendirmeler de sektörün mevcut durum analizini ve beklentilerini ortaya koyuyor.

Güçlü ve zayıf yönler, fırsatlar

Rapora göre ödeme ve elektronik para sektörü, kullanıcılara hızlı ve esnek çözümler sunması, genç ve dinamik bir yapıya sahip olması, inovasyona önem vermesi gibi güçlü yönleriyle öne çıkıyor.

Yoğun rekabet, geleneksel bankacılığın yaygınlığı ve nitelikli insan gücü ihtiyacı sektörün zayıf yönleri olarak görülüyor.

Fırsat alanları ise dijital dönüşümdeki ilerleme, geleneksel finansal yöntemlere alternatif oluşturulması ve büyüme potansiyeline sahip olunması olarak değerlendiriliyor. 

Geleceğe dair öngörüler

Raporda, 2023 yılında küresel fintek yatırımlarının gerileme kaydettiği, ancak Türkiye’de fintek sektörüne yapılan toplam yatırımın 722 milyon dolara ulaştığı ifade ediliyor. Dünyadaki fintek gelirlerinin de önümüzdeki yıllarda geleneksel bankacılığa kıyasla üç kat hızlı büyüyeceği öngörüsüne yer veriliyor.

Rapordaki geleceğe yönelik öngörüler, Türkiye’de fintek sektörünün dijitalleşme sürecinin hızla devam edeceğini ve açık bankacılık ile dijital cüzdan çözümlerinin yaygınlaşacağını gösteriyor. Ayrıca B2B fintek çözümlerinin önemi giderek artarken, ödeme sistemleri ve elektronik para çözümlerinde hızlı, güvenli ve düşük maliyetli hizmetlerin daha da öne çıkması bekleniyor. Sınır ötesi ödemelerde ve dijital finansal entegrasyonda önemli ilerlemelerin yaşanacağına da vurgu yapılıyor. Bu doğrultuda sektör oyuncuları, ilerleyen dönemde işlem hacimleriyle birlikte yatırımların ve istihdamın da artacağını öngörüyor.

Öne çıkan veriler

2023 sonu itibarıyla Türkiye'de yaklaşık 700 fintek kuruluşu faaliyet gösteriyor. Ödemeler dikeyi, 250’den fazla kuruluşla ekosistemin en büyük segmentini oluşturuyor. 2023 sonunda bu segmentte yer alan ödeme ve elektronik para kuruluşu sayısı 79’a yükseldi. Ekim 2024 sonu itibarıyla ise 60’ı elektronik para, 26’sı da ödeme kuruluşu olmak üzere bu sayı 86’ya ulaştı.

Büyüme ivmesi istihdamda da kendisini gösteriyor. Sektördeki istihdam yüzde 34 artışla 5 bin 953 kişiye ulaştı. Bunlar arasında kadın çalışan oranı yüzde 41 seviyesinde.

Ödeme ve elektronik para sektörünün özkaynakları 2022 yıl sonuna göre yüzde 157, dönem net kârı ise yüzde 66 arttı. 31 Aralık 2023 tarihi itibarıyla ödeme fonları müşteri sayısı 12.8 milyona, elektronik para kullanıcı sayısı ise 15.8 milyona yükseldi. 2023 yılında 593 milyar TL’nin üzerinde elektronik para kullanımı gerçekleşti.

FİNTEK ÇIRAĞI’NDAN İKİNCİ YIL SÜRPRİZİ: FİNTEK SÖZLÜĞÜ

Hazine ve Maliye Bakanlığı’nın vizyonu doğrultusunda, Türkiye Ödeme ve Elektronik Para Kuruluşları Birliği (TÖDEB) ve Marmara Üniversitesi iş birliğiyle hayata geçirilen TÖDEB Fintek Çırağı Programı, ikinci yılına Marmara Üniversitesi’nin ev sahipliğinde başladı. Program, Türkiye fintek ekosistemindeki nitelikli insan kaynağı ihtiyacını karşılamayı hedefliyor.

Marmara Üniversitesi Göztepe Kampüsü’nde yapılan açılış törenine TCMB Danışmanı Dr. Aziz Turhan, TÖDEB Yönetim Kurulu Üyeleri, akademisyenler, sektör profesyonelleri ve programa katılmaya hak kazanan genç çırak adayları katıldı.

Törende, TÖDEB tarafından hazırlanan “Fintek Sözlüğü” de tanıtıldı. 250 kelimeden oluşan sözlük, fintek ekosisteminin en kapsamlı kaynağı olarak hazırlanarak kamuoyunun kullanımına sunuldu. İlk adımları TÖDEB Fintek Çırağı’nın ilk yıl katılımcıları tarafından atılan ve sektör profesyonellerinin katkılarıyla tamamlanan sözlük, hem basılı hem de dijital formatta yayınlandı. Her yıl güncellenerek genişletilecek olan sözlük, sektörde ortak bir dil oluşturmayı ve bilgi akışını standartlaştırmayı hedefliyor.

TÜRK DEVLETLERİ ARASINDA “DİJİTAL İPEK YOLU” KURULUYOR

Cumhurbaşkanlığı Finans Ofisi himayesinde ve TÖDEB öncülüğünde oluşturulan Türk Devletleri Fintek İş Birliği Platformu; Azerbaycan, Kazakistan, Kırgızistan ve Özbekistan'dan gelen fintek dernekleri temsilcileriyle İstanbul Anadolu Hakim Evi'nde düzenlenen imza töreniyle resmen hayata geçirildi.

Türk Devletleri arasındaki finansal teknoloji iş birliğini geliştirmeyi, bilgi ve tecrübe paylaşımını artırmayı ve fintek sektörünü küresel arenada daha güçlü bir konuma taşımayı hedefleyen platform, her yıl ortak projeler, bilgi alışverişi ve teknoloji transferi konularında iş birliğini derinleştirerek Türk dünyasının ekonomik kalkınmasına katkı sağlamayı amaçlıyor.

Törene, Cumhurbaşkanlığı Finans Ofisi (CBFO) Başkanı Prof. Dr. Göksel Aşan, TÖDEB Yönetim Kurulu Başkanı Ufuk Bilgetekin, Azerbaycan Fintek Derneği (AzFina) Başkanı Ruslan Talibov, Özbekistan Fintek Derneği Başkanı Nargis Dustmatova, ASPO Genel Sekreteri Yuliya Salekhova ve Kırgızistan E-Ticaret Derneği Başkanı Aybek Kurenkeev katıldı.

İmza töreninin ardından düzenlenen panelde, Türk Devletleri arasında fintek ve ödemeler ekosisteminin güçlendirilmesi ile iş birliği fırsatları derinlemesine ele alındı. CBFO Başkan Yardımcısı Necip Fazıl Kaymak’ın moderatörlüğünde yapılan panelde, platformun altında imzası bulunan başkanlar, bölgesel ve küresel düzeyde finansal teknolojilerde ortak stratejiler belirlenmesi, dijital ödemeler, sınır ötesi iş birlikleri ve regülasyonların uyumu gibi kritik konularda görüşlerini paylaştı.