Nehirler tersine akmadıkça FinTek’lere ilgi azalmaz!

Küresel ekonomik konjonktür likidite bolluğunda azalmaya sebep olurken, kârsız girişimlere yatırımların musluğu kısıldı. Geçen yılki rekor yatırımlara kıyasla düşüş yaşansa da FinTek’ler 2021 öncesine göre yatırım almaya devam ediyor...

Son dönemlerde başta ABD'de olmak üzere dünyanın önemli teknoloji şirketleri ve de yeni sayılabilecek girişimlerin hisselerinde düşüş gözlemleniyor. Her şirketin ayrı bir hikâyesi olsa da azalan likidite “kendi yağında kavrulma” kültürünü tetikliyor.

Bu yıl özellikle mart ayından itibaren büyük ölçekli yatırım turlarında yatırımcı ilgisinin 2021’e göre çok düştüğü gözleniyordu. Bu alanda dünyanın önce gelen araştırma şirketlerinden CB Insights’ın temmuz ayında yayımladığı ikinci çeyrek verileri aslında malumun ilanı oldu.

Rekor düşüşe rağmen yatırımlar 2020’nin üzerinde

CB Insights verilerine göre dünya genelinde kurumsal VC (girişim sermayesi) yatırımları bu yılın ikinci çeyreğinde bir önceki çeyreğe göre yüzde 32 düşerek 26.6 milyar dolara geriledi. Anlaşma sayısı da yüzde 18 düşüşle 1.148 oldu. Bunlar son 10 yılın en büyük düşüşleri olarak kayıtlara geçti.

Öte yandan FinTek’lere küresel ölçekte yapılan toplam yatırımlar ikinci çeyrekte yılın ilk çeyreğine kıyasla yüzde 33 düşerek 20.4 milyar dolara geriledi. Geçen yılın aynı dönemine göre düşüş ise yüzde 45.7’ye ulaştı. 2021’in dördüncü çeyreğinde FinTek’lere rekor bir şekilde 38.4 milyar dolarlık yatırım yapılmıştı.

Bu düşüşler raporda da belirtildiği gibi “tarihi seviyede” olsa da FinTek yatırımları bu yıl 2021 öncesinin üzerinde kalmaya devam etti. Yılın ilk iki çeyreğinde FinTek’lere yapılan toplam yatırım tutarı 2020’nin tamamını aştı. Hatta 2021 göz ardı edilirse yatırımların rekor düzeyde olduğu bile söylenebilir.

Tabii burada “geçen yıl neden rekor kırılmıştı” ve “bu yıl neden rekor düşüş oldu” sorularına kafa yormak gerekiyor. FinTek’ler geçen yıl finansın geleceği olarak görülürken yatırımcılar bu yıl fikir mi değiştirdi? Bu sorunun çok net bir cevabı var: Hayır!

 
 
Küresel finansal sistemi yeni bir evreye taşıyacak

KPMG’nin hazırladığı 2022 ikinci çeyrek “Venture Pulse” raporundaki değerlendirmede, FinTek sektörünün dünyanın birçok bölgesinde muhtemelen güçlü bir yatırım alanı olmaya devam edeceğine yer veriliyor. Zira Momento olarak geçen yıl güçlerimizi birleştirdiğimiz Param, bu yılın ikinci çeyreğinde ödeme alanında dünya çapında ses getiren yatırımlardan birini aldı...

Peki FinTek’lere yönelik algı veya beklentilerde bir değişim yoksa küresel ölçekte yatırımlar neden frenlendi? Bu sorunun cevabını anlatmak için kısaca son dönemde yaşananları hatırlamakta fayda var.

Küresel ekonomi son yıllarda modern zamanların en çalkantılı dönemlerinden birisini yaşıyor. Mevcut ekonomik konjonktür yatırımcıları seçici olmaya zorluyor.

Kasım 2019’da Çin’in Wuhan şehrinde ilk koronavirüs vakası tespit edildiğinde pek çok kişi bunun kuş gribi gibi etkisi kısıtlı ve ağırlıklı Asya’yı etkilemesi beklenen bir virüs olduğunu düşünmüştü. Ancak 2020 yılında bunun fazlasıyla iyimser bir görüş olduğu net bir şekilde anlaşıldı.

Salgın ve savaş dengeleri değiştirdi

Sokağa çıkma yasakları, seyahat kısıtlamaları başta olmak üzere pek çok olağandışı kararlar alındı. Arz zincirinde önemli sorunlar ortaya çıktı.

Salgın eski alışkanlıklarına tutunan tüketiciyi geri dönmemek üzere dijital ortama çekerken, halihazırda son 10 yılda hızlı bir büyüme içerisinde olan e-ticaret de adeta şaha kalktı. Bu durum FinTek’lere ihtiyacı artırdı. Salgın döneminde e-ticarette yaşanan esasında yeni bir trend değil, nehrin sadece biraz daha hızlı akmasıydı. Bir nehir nasıl hiçbir zaman tersine akmazsa, kârlı ve güçlü FinTek’lere olan ilgi de tersine dönmeyecek.

Fed’den seri faiz artırımları geldi

Eğer Rusya-Ukrayna savaşı yaşanmamış olsaydı, uzmanlar 2022’de ertelenen taleplerin devreye girmesi ve buna karşılık arzda yaşanan sıkıntılar yüzünden enflasyonda yükseliş bekliyordu. Karadeniz’in kuzeyinde yaşanan savaş ise enflasyonun adeta kontrolden çıkmasına yol açtı. ABD ve Avrupa ülkelerinde son 40 yılın en yüksek enflasyon oranlarına ulaşıldı.

Artan enflasyona karşı merkez bankaları faiz silahına sarıldı. Burada ABD Merkez Bankası’nın (Fed) aksiyonları belirleyici oldu. Koronavirüs salgını öncesinde Fed, 2019 ve 2020’de faiz indirimleriyle gündemde yer alırken, bu yıla gelindiğinde ise artan enflasyon sebebiyle mart ayında FED 25 baz puanlık faiz artırımına gitti. Bunu mayıs ayındaki 50 baz puanlık, haziran ve temmuzdaki 75’er baz puanlık faiz artırımları takip etti.

Tahvil getirileri yükseldi

Bunun sonucu olarak mart ayında ABD 10 yıllık tahvil getirilerinde önemli artışlar görüldü. Yani yatırımcıya daha yüksek oranda “garanti” getiri sunulmaya başladı. Benzer bir yükseliş 2 yıllık tahvillerde de yaşandı.

Fonlar inandıkları ve güvendikleri şirketlere yatırım yapsa da ana motivasyonları doğal olarak her zaman getiri elde etmektir. Sermaye veya para hiçbir zaman duygusal davranmaz. Yeni bir girişim gerçekten müthiş bir teknoloji ortaya koysa veya bulunduğu sektördeki önemli bir açığı kapatmayı vaat etse de her zaman pek çok riski bünyesinde barındırır.

Sermaye rota değiştirdi

Dolayısıyla sermaye FinTek’ler ve diğer girişimler arasında seçici olmaya başladı. 2020 ve 2021’deki düşük faiz ve bol likidite ortamı geçen yıl girişimlere rekor düzeyde para akmasına yol açmıştı. Çünkü küresel ekonomideki yavaşlamaya rağmen “para” getiri arayışındaydı. Fed ve dünya genelindeki pek çok merkez bankası aslında faiz artırımlarıyla beraber dolaylı olarak yatırımcıya “aramanıza gerek yok, buyurun size kazanç” demiş oldu.

FinTek’lerin yıldızı hiç olmadığı kadar parlayacak

Kısacası, 2021’e göre yatırımlar düşmüş görünse de aslında FinTek’lerin değer ve öneminde bir kayıp yaşanmadı. Fırtınalı bir dönemden geçilse bile son 5 yılın ortalamasının üzerinde, halen milyarlarca dolar bu alana aktarılmaya devam ediyor.

Şirketler elbette bu fırtınalı havada zaman zaman zorlanabilir, istemediği kararlar almak zorunda kalabilir. Ancak ayağı yere basan hedefler ve doğru stratejiler belirleyenler kazanmaya devam edecektir. Olağan dışı bu dönem atlatıldığında değişimi başarılı tamamlayan FinTek’lerin yıldızının hiç olmadığı kadar parlaması bekleniyor. Bu gerçekleştiğinde dünya şimdikinden daha dijitalleşmiş olacak ve FinTek’ler de bu dijitalleşme yolculuğunun başrolünde oynayacak.

YORUM YAP

YORUMLAR (0)